Đạo Ôn Cổ Bông - Diễn Biến Và Thời Điểm Phun Phòng Hiệu Qủa Nhất
1. Đạo ôn cổ bông – “sát thủ thầm lặng” trong mùa lúa trổ
Trong các bệnh hại lúa, đạo ôn cổ bông được xem là nguy hiểm nhất, vì tấn công trực tiếp vào giai đoạn quyết định năng suất – trổ và vào hạt. Bệnh có thể khiến bông trắng, gié lép, hạt không chắc, gây thất thu từ 30–70%.
Tác nhân gây bệnh là nấm Pyricularia oryzae, tồn tại quanh năm trên rơm rạ, đất, hạt giống và cỏ ký chủ phụ. Khi điều kiện thời tiết thuận lợi (nhiệt độ 25–30°C, sương nhiều, ẩm độ cao trên 90%), bào tử nấm phát tán mạnh, xâm nhập cổ gié và cổ bông qua khí khổng hoặc vết thương cơ học.
Điều đáng lo là bệnh thường xuất hiện muộn, khi cây lúa đang trổ rộ, nên nếu phát hiện trễ thì không thể cứu năng suất. Vì vậy, hiểu đúng quy luật phát sinh và thời điểm phun phòng thích hợp là yếu tố sống còn để bảo vệ mùa vụ.
2. Diễn biến và điều kiện phát sinh bệnh đạo ôn cổ bông
2.1. Quy luật phát sinh
Bệnh đạo ôn cổ bông xuất hiện sau khi đạo ôn lá bùng phát 10–15 ngày. Từ những vết bệnh trên lá, bào tử phát tán theo gió, bám lên cổ gié, cổ bông khi lúa trổ, gặp sương đêm hoặc mưa nhẹ là nảy mầm, gây cháy khô cổ gié.
-
Giai đoạn 40–55 ngày sau sạ: Đạo ôn lá xuất hiện.
-
Từ 55–70 ngày sau sạ: Bệnh lan lên cổ gié, cổ bông, gây thiệt hại nặng nhất.
2.2. Các yếu tố làm tăng nguy cơ bùng phát
-
Thừa đạm, ruộng xanh rậm, lá che kín tán làm tăng ẩm độ.
-
Sạ dày, không thông thoáng, khó thoát sương.
-
Thời tiết se lạnh, sương mù nhiều, đặc biệt vụ Đông Xuân.
-
Giống mẫn cảm như OM18, OM5451, Đài Thơm 8, ST24, ST25.
Khi bệnh tấn công cổ gié, mạch dẫn bị cắt đứt, bông héo trắng từ cổ lên, hạt lép toàn bộ. Trên ruộng, dễ nhận biết qua hiện tượng “bông lúa trắng lốm đốm giữa đồng” – dấu hiệu đã muộn.
3. Phòng ngừa chủ động – Phun phòng đúng thời điểm là chìa khóa thành công
Phòng bệnh đạo ôn cổ bông hiệu quả nhất khi phun sớm, trước khi bào tử xâm nhập.
Thời điểm phun hợp lý nhất:
|
Giai đoạn sinh trưởng |
Mục tiêu |
Thời điểm phun |
Ghi chú |
|
Trước trổ 7–10 ngày |
Phòng ngừa đạo ôn cổ gié |
Phun lần 1 |
Kết hợp sản phẩm diệt nấm phổ rộng |
|
Khi trổ đều 70–80% |
Bảo vệ cổ bông, cổ gié |
Phun lần 2 |
Tránh phun khi hoa lúa đang nở |
|
Sau trổ 5–7 ngày |
Duy trì hiệu lực, hạn chế lem lép |
Phun bổ sung nếu thời tiết ẩm |
Có thể pha phối hợp với phân bón lá nhẹ |
Phun sớm sẽ tạo lớp màng bảo vệ cổ bông và gié, ngăn chặn nấm xâm nhập. Ngược lại, nếu chờ xuất hiện triệu chứng, thuốc chỉ còn tác dụng hạn chế.
4. MITTATOP 325SC – Giải pháp kép bảo vệ cổ bông, tăng chất lượng hạt
Theo thông tin kỹ thuật của Công ty TNHH BVTV Hậu Giang, MITTATOP 325SC là sản phẩm chuyên dụng giúp phòng ngừa đạo ôn cổ bông và hiện tượng lép hạt trong giai đoạn trổ – vào hạt.
4.1. Thành phần và cơ chế hoạt động
-
Azoxystrobin (200g/L): Ức chế quá trình hô hấp tế bào của nấm bệnh, chặn nguồn năng lượng khiến nấm ngừng phát triển. Đồng thời, tăng cường hoạt động quang hợp và giữ màu xanh lá.
-
Difenoconazole (125g/L): Lưu dẫn mạnh, di chuyển nhanh trong mạch dẫn, giúp bảo vệ toàn thân cây, kể cả cổ gié, cổ bông, hạt non.
Sự kết hợp giữa hai hoạt chất Azoxystrobin + Difenoconazole tạo nên cơ chế “kép”:
-
Tiếp xúc + Nội hấp → diệt nấm từ bề mặt và bên trong mô cây.
-
Phòng và trị toàn diện → vừa ngăn bào tử xâm nhập, vừa ức chế sợi nấm đã tồn tại.
4.2. Hiệu quả nổi bật của MITTATOP
✅ Phòng đạo ôn cổ bông, cổ gié, lem lép hạt hiệu quả cao.
✅ Duy trì lá đòng xanh sáng, cứng cây, chống đổ ngã.
✅ Giúp hạt sáng, chắc, giảm tỷ lệ lép 10–15%.
✅ Tăng năng suất 0,8–1 tấn/ha so với ruộng không phun.
✅ Phối hợp an toàn với phân bón lá và thuốc khác.

4.3. Hướng dẫn sử dụng
|
Giai đoạn |
Liều lượng |
Cách dùng |
Lưu ý |
|
Trước trổ 7–10 ngày |
30–40ml/bình 25 lít (0,8 lít/ha) |
Phun đều toàn ruộng |
Tránh phun vào trưa nắng |
|
Khi trổ đều 70% |
Liều tương tự |
Phun lặp lại để bảo vệ cổ bông |
Không phun khi hoa đang nở |
|
Sau trổ 5–7 ngày |
½ liều khuyến cáo |
Duy trì hiệu lực, bảo vệ hạt |
Phun chiều mát |
5. Tăng hiệu quả phòng trừ – Quản lý tổng hợp đồng ruộng
Để kiểm soát bệnh đạo ôn cổ bông bền vững, bà con cần áp dụng nguyên tắc quản lý tổng hợp (IPM) kết hợp giữa canh tác, dinh dưỡng và hóa học.
5.1. Biện pháp canh tác
-
Sạ thưa, sạ đều: Giúp ruộng thoáng, ánh sáng chiếu đều, giảm ẩm độ – điều kiện sống của nấm.
-
Bón phân cân đối: Giảm 10–15% đạm, tăng kali và trung vi lượng (Zn, Si).
-
Giữ mực nước 3–5 cm, tháo cạn xen kẽ giúp rễ hô hấp tốt.
-
Luân phiên thuốc khác nhóm hoạt chất như Xanilzol, Future 30WP để tránh kháng thuốc.
5.2. Biện pháp dinh dưỡng kết hợp
Khi ruộng lúa yếu hoặc bị stress (mưa, lạnh, phèn nhẹ), nên kết hợp HG 02 hoặc Orgamin Super cùng MITTATOP để:
-
Kích hoạt enzyme kháng bệnh tự nhiên.
-
Tăng khả năng tổng hợp diệp lục, giúp cây khỏe, lá dày, chống xâm nhập nấm.
5.3. Lưu ý thời tiết và lịch phun
-
Trước mưa dầm hoặc sương nhiều: phun sớm hơn 3–5 ngày.
-
Không phun trễ sau khi bông nở hoàn toàn, vì khi đó cổ gié đã bị nấm xâm nhập.
-
Luôn đảm bảo nước sạch khi pha, tránh dùng nước phèn hoặc bẩn làm giảm hoạt tính thuốc.
Kết luận
Bệnh đạo ôn cổ bông là một trong những nguyên nhân gây thiệt hại nghiêm trọng nhất cho năng suất lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long. Phòng bệnh chủ động, đúng thời điểm là chìa khóa để bảo vệ năng suất và chất lượng hạt lúa.
MITTATOP 325SC – với cơ chế kép Azoxystrobin + Difenoconazole, là giải pháp tối ưu giúp bà con:
🌾 Phòng sớm – Bảo vệ cổ bông – Giữ lá xanh – Hạt chắc.
🌾 Tăng năng suất, giảm chi phí và ổn định mùa vụ bền vững.
BVTV Hậu Giang là đơn vị uy tín chuyên cung cấp thuốc BVTV chất lượng cao, giúp cây trồng phát triển mạnh mẽ và đạt năng suất tối ưu. Chúng tôi cung cấp đa dạng sản phẩm phân bón, thuốc trừ sâu rầy và bệnh hại với giá cả hợp lý, phù hợp với mọi loại cây trồng và điều kiện canh tác.
Với kinh nghiệm lâu năm trong ngành, BVTV Hậu Giang cam kết mang lại sản phẩm chính hãng, an toàn và hiệu quả cao. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn và chọn lựa phân bón phù hợp cho cây trồng của bạn!
Bạn đọc đừng quên theo dõi trang website để đón nhận thêm nhiều tin tức hay và bổ ích khác bạn nhé!
Công Ty TNHH BVTV Hậu Giang
Điện thoại: 0939 878 545
Địa Chỉ: Số 152, Ấp Mỹ Phú, Xã Hoà Mỹ, Huyện Phụng Hiệp, Tỉnh Hậu Giang.
Email: bvtvhaugiang@gmail.com
Website: https://baovethucvathaugiang.vn
Fanpage: https://www.facebook.com/61559265712567/